واگذاري فدک به فاطمه (س)

مهم ترين موضوعي که بين زهرا و ابوبکر مورد نززاع واقع شد فدک بود . حضرت فاطمه ( س) مدع بود رسول خدا در زمان حياتش فدک را به وي بخشيده ليکن ابوبکر مدعي بود . نزاع مذکور در ابتدا يک مرافعه عادي ، بود لييکن بعدا" به صورت يکي از حوادث حساس تاريخ درآمد که آثار و نتائجش ساليان دراز دامنگير جامعه مسلمين بوده و هست . براي اينکه حق روشن گردد بايد چند مطلب بررسي شود .
مطلب اول : آيا پيغمبر اکرم شرعا" حق داشته مقداري از اراضي دولتي را به دخترش ببخشد يا نه ؟ ممکن است کسي بگويد : غنائم و اموال دولتي به عموم ملت تعلق دارد . زمين هاي دولتي بايد به ملک دولت باقي بماند و عوائد آنها در اخداث امور خيريه عام المنفعه به مصرف برسد . بنابر اين ، براي پيغمبري که از هر گونه خطا و لغزش مصونيت دارد ممکن نيست فدک را که يک ملک خالصه بوده به دخترش واگذار کند .
در پاسخ اين مطلب مي توان گفت : بحث انفال و اموال دولت اسلامي يک بحث دامنهدار و دشواري است که در اين اوراق کوتاه نمي تواند به طور عميق مورد بررسي قرار گيرد . ليکن به طور اختصار و نتيجه گيري مي توان گفت که : گرچه فدک يکي از غنائم و اموال عمومي بود و به مقام نبوت و امامت يعني حاکم شرعي اسلام تعلق داشت ، ليکن چنانکه قبلا" گفته شد بدون توسل به جنگ براي مسلمانان مفتوح شد و بر طبق نصوص اسلامي و سيره پيغمبر اکرم (ص) اينگونه اموال جزء اموال خالصه پيغمبر محسوب مي شود . البته املاک خالصه ملک شخصي نيست و به مقام حاکم شرعي اسلام تعلق دارد ولي با ساير اموال عمومي فرق دارد . اختيار آنها در دست پيغمبر است اما در مورد مصرف محدوديتي ندارد و داراي اختيارات وسيع و دامنه داري است . مصرف آنها به صلاحديد و مصلحت انديشي او واگذار شده است . حتي اگر مصالح عمومي اقتضا کرد مي توان قطعه يا قطعاتي از آن را به شخص يا اشخاص معيني واگذار کند که از منافع آن بهره مند شوند . اين قبيل تصرفات در اسلام بي سابقه نيست . رسول خدا (ص) قطعاتي از اراضي خالصه را به اشخاصي واگذار نموده که اصطلاحا" اقطاع ناميده مي شود .
بلاذري مي نويسد : رسول خدا قطعاتي ..